پروژه‌ی طراحی لوگو و هویت بصری | دانشنامه اصفهان

دانشنامه اصفهان، پروژه‌ای جامع و بلندپروازانه برای گردآوری و ثبت تمام ابعاد تاریخی، فرهنگی، اجتماعی و هنری شهر اصفهان است. این دانشنامه در سال ۱۴۰۴ رونمایی شد و فعالیت خود را در فضای دیجیتال آغاز کرد. طراحی لوگو و هویت بصری این پروژه، به‌دلیل حساسیت‌های فرهنگی و همچنین وجود کارهای متعدد پیشین با موضوع اصفهان، چالشی بزرگ بود؛ چرا که باید نشان‌ای خلق می‌شد که هم‌زمان با مفاهیم عمیق دانشنامه‌ای هم‌خوانی داشته باشد و هم در میان صدها نشانِ دیگر، تازه، متمایز و به‌یادماندنی باشد.

چالش:
اصفهان، یکی از پرترسیم‌ترین شهرهای ایران در حوزه‌ی گرافیک و هویت‌سازی است. از نشانه‌های تاریخی و معماری گرفته تا نمادهای فرهنگی و هنری، همواره طراحان بسیاری به سراغ آن رفته‌اند. چالش اصلی این پروژه، طراحی نشان‌ای بود که نه تنها تکراری و کلیشه‌ای نباشد، بلکه یک ارتباط مفهومیِ مستقیم و عمیق با «دانشنامه» به‌عنوان یک مرجع علمی و فرهنگی برقرار کند؛ چیزی که هم به «کتاب» و دانش اشاره داشته باشد و هم به «اصفهان» و هویت معماری‌اش.​​​​​​​

فرآیند خلاقانه:
پس از تحقیق و بررسی صدها نشانِ مرتبط با اصفهان، به این نتیجه رسیدیم که برخلاف بسیاری از لوگوهای مشابه که از المان‌های مستقیم و کلیشه‌ای مانند «نقش‌نگار»، «چهل‌ستون» یا «سی‌وسه‌پل» استفاده کرده‌اند، باید مسیری تازه را انتخاب کنیم؛ مسیری که هم به «هویت کتاب» (دانشنامه) اشاره داشته باشد و هم به «هویت معماری» (اصفهان).
​​​​​کانسپت نهایی:
ترکیبی از «کتاب» و «ارک سه‌نقطه‌ای» با اجرایی کاملاً جدید، مینیمال و امروزی. این ترکیب، هم به ساختار کتاب‌گونه‌ی دانشنامه اشاره دارد و هم با ظرافت، به معماریِ پل‌ها و طاق‌های اصفهان پیوند می‌خورد.​​​​​​​

سال : 1404 - دسته‌بندی: لوگو و لوگوتایپ، هویت بصری

هویت بصری مکمل:
برای تکمیل این زبان بصری، از خطوط موازی به‌عنوان نشانه‌ی برگه‌های کاغذ (نماد دانش و نوشتار) استفاده شد که در کنار یک قوس منفی، تداعی‌کننده‌ی طاق (نماد معماری اصیل اصفهان) هستند. این هارمونی، فضایی یکپارچه و آرام را شکل می‌دهد که هم‌زمان با هویت یک دانشنامه‌ی علمی و یک شهر تاریخی هم‌خوانی دارد.
​​​​​​​
لوگوتایپ:
طراحی لوگوتایپ در دو نسخه‌ی فارسی و عربی (دانشنامه اصفهان / موسوعه اصفهان) با حفظ یکپارچگی و قرابت بصری انجام شد تا هر دو مخاطبِ فارسی‌زبان و عربی‌زبان، ارتباطی مشابه با نشان برقرار کنند.

این پروژه نشان داد که سخت‌ترین چالش‌ها، گاهی بهترین خروجی‌ها را رقم می‌زنند. کلید موفقیت در این پروژه، پرهیز از کلیشه‌های رایج و جستجوی یک زبان بصریِ نو بود که هم به ریشه‌های تاریخی احترام بگذارد و هم با نگاهی امروزی، مسیری تازه را نشان دهد. نتیجه‌ی نهایی، نشان‌ای است که نه فقط یک لوگو، بلکه یک «نشانِ مفهومی» محسوب می‌شود.​​​​​​​

پروژه‌های مرتبط​​​​​​​